Σε λίμάνι του Νότου, τον καιρό τη κρίσης: Ζ.Κ. Ιζζό

Posted on Μαΐου 23, 2013

0


Ο Ζαν  Κλωντ Ιζζό πέθανε το  2000, λίγο πριν επισκεφτεί την Ελλάδα, για την παρουσίαση του Solea. Αυτό ήταν το τρίτο μέρος της τριλογίας του, του Μαύρου τραγουδιού της Μασσαλίας.

Τρία βιβλία ύμνος στην πόλη του, το αγαπημένο του λιμάνι. Στη Μασσαλία του ’90, της κρίσης, της ανεργίας, των «κακών Αράβων» και τσιγγάνων, του κλειστού λιμανιού και της ανόδου της ακροδεξιάς, της κυριαρχίας της μαφίας και της καταστολής.

Ο Ιζζό το ξεκαθαρίζει από την αρχή. Όλα όσα περιγράφονται στο βιβλίο είναι ψέματα. Μάλλον η πραγματικότητα επιμένει τόσο πολύ να προσκολλάται πάνω του.

Ο Φάμπιο Μοντάλ  είναι μπάτσος. Με πρόβλημα ταυτότητας. Βλέπει την πόλη του να παραδίδεται στους φασίστες και γενιές παιδιών από τα κακόφημα προάστια να είναι τα θύματα αυτής της καταπληκτικής ικανότητας του καπιταλισμού να αναγεννιέται από τις σάρκες του.

Στο λιμάνι αυτό του νότου, ο Μοντάλ βλέπει ότι η Βόρεια Ευρώπη ( το ‘ 90 ) επιχειρούσε να τραβήξει ένα σύνορο, σαν το limes των αρχαίων Ρωμαίων. Να τιθασεύσει το νότο, να του μάθει να ζει αλλιώς. Ο Μοντάλ θίγεται από τη βία αυτή , που επιβάλλει στην αγαπημένη του πόλη να αλλάξει φυσιογνωμία. Που την οδηγεί στη βία και στο ρατσισμό, όπου άνθρωποι συγκρούονται και πεθαίνουν ή μένουν αιώνια ηττημένοι. Το λιμάνι, η διέξοδος προς τη θάλασσα, γίνεται παγίδα . Συνθλίβει .

Το διεθνές χρέος, το Μάαστιχτ, το ΔΝΤ, οι ιδιωτικοποιήσεις θίγονται ως η ρίζα του κακού, που σπρώχνει τους ανθρώπους προς τα κάτω.

Και αυτοόι παλεύουν, στο μαρσεγιέζικο ήλιο, να βγουν στη επιφάνεια, για μια ανάσα αξιοπρέπειας. Θύτες και θύματα.

Και ο Μοντάλ μας τα λέει ολ’ αυτά. Πίνοντας παστίς ή κονιάκ ή το αγαπημένο του ουίσκι. Καπνίζοντας και ακούγοντας Miles Davis και Coltrane.  Εξάλλου ο τίτλος Solea είναι από ένα τραγούδι του Davis, από το album Sketches of Spain.

Η τριλογία του Ιζζό δεν είναι ένα χαρούμενο βιβλίο. Είναι η κολασμένη ζωή όσων επιμένουν να ψάχνουν λίγο φως σε βαθειά σκοτάδια. Κι ας υποπτεύονται την κατάληξη. Δεν είναι , επίσης, μια ιστορία αστυνομική καθαυτή. Είναι μια ξενάγηση στη πόλη, μια μυσταγωγία σε μπαρ του νότου και βραδιές στη Μεσόγειο αγκαλιά με ένα δυνατό μπουκάλι ουίσκι. Είναι οι αποχαιρετισμοί των λιμανιών και η ταπείνωση των ρομαντικών. Μέχρι την επιστροφή τους ή μέχρι το τέλος τους…

Είναι και το παρελθόν που χτυπάει τη πόρτα μας.

Μερικά αποσπάσματα:

«Μεσίστια τα όνειρα και οι θυμοί μου».

«Έπρεπε η Μασσαλία να παραιτηθεί από την ιστορία της για να έχει μέλλον. Να τί μας εξηγούσαν.»

«Η ζωή κατέτρωγε τη φιλία.[…]Και δεν υπολογίζω καν εκείνους που έσβησα από το τεφτεράκι μου, αλλά και από τη μνήμη μου, επειδή μας προέκυψαν φίλοι του Εθνικού Μετώπου».

«Η κοινή γνώμη επηρεασμένη από τα χολυγουντιανά στερεότυπα και τη λαϊκίστικη δημοσιογραφία πιστεύει ότι το έγκλημα συνδέεται στενά με τη κατάρρευση της δημόσια τάξης. Την ώρα που προβάλλονται τα καταστρεπτικά αποτελέσματα των μικροεγκλημάτων, κανείς δεν αποκαλύπτει στην κοινή γνώμη τον πολιτικό και οικονομικό ρόλο καθώς και την επιρροή του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.»

«Χώνανε και κάποιους υπουργούς φυλακή, αλλά αυτά δεν ήταν παρά τερτίπια της πολιτικής ζωής. Δεν ήταν δικαιοσύνη.»

«Σου φτάνουν πάντα όλο και λιγότερα. Φτάνει μια μέρα και σου φτάνουν όσα έχεις. Και νομίζεις ότι αυτό είναι ευτυχία.»

«Με τίποτα δεν έπρεπε να έρθουν άλλοι να τους πάρουν έστω κι ένα ψίχουλο. Οι Άραβες, να τί έκαναν: μας έκλεβαν τη μιζέρια από το πιάτο μας!»

Advertisements