Για τις εξουσίες που αποδεχτήκαμε.

Posted on Ιανουαρίου 8, 2012

0


Γίνεται λόγος για ανισότητες στην κοινωνία, για προβλήματα μεταξύ των μελών της, επειδή κάποιοι προσπαθούν να επιβληθούν με πλάγια μέσα επί των υπολοίπων, χρησιμοποιώντας έναν φιλελεύθερο σύστημα (έτσι ακριβώς), που τους το επιτρέπει. Η απόλυτη ελευθερία του Κεφαλαίου, σε συνδυασμό κιόλας με την μειωμένη ελευθερία του ατόμου χωρίς κεφάλαιο, μας επιστρέφουν στα  αριστοκρατικά πολιτεύματα της Αθήνας, προ σεισάχθειας. 2.500 χρόνια και ακόμα μερικά, προς τα πίσω βέβαια.

Στις αρχές του το σύστημα αυτό, το λεγόμενο φιλελεύθερο, εκπορευόμενο από το ευρωπαϊκό κίνημα του διαφωτισμού του 18ου αιώνα, ήταν σίγουρα ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ήταν, όμως, απλά κάτι αυτονόητο , για να αρχίσουν οι άνθρωποι να αποτινάσσουν την αυθαίρετη δεσποτεία του μονάρχη. Οι διαφωτιστές με τις θέσεις που ανέπτυξαν, άνοιξαν το δρόμο για όλες τις μεγάλες επαναστάσεις που ακολούθησαν, όπως η Αμερικανική και η Γαλλική.

Ο Ζ.Ζ.Ρουσσώ  έκανε λόγο για «Κοινωνικό Συμβόλαιο», που συνάπτει η εξουσία με το λαό και καθορίζει αυστηρά της αρμοδιότητες της. Ο Τ.Λοκ, από τη μεριά του αγγλικού διαφωτισμού, έλεγε ότι :»Αν ένας ηγεμόνας χρησιμοποιεί την εξουσία του εναντίον του λαού του, τότε ο λαός έχει το δικαίωμα να τον αντιμετωπίσει με Βία. Ο σωστός τρόπος για να αντιμετωπιστεί η παράνομη βία της εξουσίας είναι η ίδια η Βία.» Οι θέσεις αυτές, περί κοινωνικού συμβολαίου, διάκρισης των εξουσιών (Μοντεσκιέ) και δικαιώματος του λαού να ανατρέπει τους δυνάστες ήταν θέσεις πρωτοποριακές για την εποχή. 


Ωστόσο , είναι μεγάλο λάθος να θεωρήσουμε πως αυτό το φιλελεύθερο μοντέλο ( ή νεοφιλελεύθερο πια, μια λεπτή διάκριση) είναι κάτι παραπάνω από ένας μύθος, ειδικά στις μέρες μας. Στο φιλελεύθερο μοντέλο, που ζητά μείωση του κράτους, συνέπεια είναι η αντικατάσταση του από μια άλλου τύπου εξουσία, ιδιωτικών κεφαλαίων αυτή τη φορά. Κοινωνικά αυτό σημαίνει απενοχοποίηση της επιχειρηματικότητας μεγάλης και μεσαίας, πράγμα που κάνει φανερό γιατί ο φιλελευθερισμός εξέθρεψε τη γιγάντωση του καπιταλισμού και την ανάδυση του νεοφιλελευθερισμού, την κατάργηση εν ολίγοις της κοινωνίας και την ανάδειξη του ατόμου ως παράγοντα, που ενδιαφέρει την πολιτική και την οικονομία.


Πάντα πρέπει να υπάρχει μια εξουσία, μια από τα πάνω οργάνωση της κοινωνίας και της οικονομίας. Αυτή η εξουσία μπορεί να είναι το κράτος, αλλά μπορεί να είναι και οποιαδήποτε κυβέρνηση που στηρίζει τα ιδιωτικά κεφάλαια.Παράλληλα, χέρι χέρι  με την εξουσία πορεύεται η ιδιοκτησία, που και αυτή από τη μεριά της έχει ένα εξουσιαστικό status, τόσο πρακτικά όσο και σε επίπεδο κοινωνικής διαστρωμάτωσης και εξουσίας. Ειδικά στο νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό μοντέλο η εξουσία αυτοαναπαράγεται, όπως και ο πλούτος και πριμοδοτείται αυτός που επιβάλλεται. Το ρίζωμα αυτού του μοντέλου είναι τέτοιο, που η οικονομική του θεωρία έχει εμποτίσει στις της δομές της κοινωνίας, στις σχέσεις των ίδιων των ανθρώπων, που υποφέρουν από αυτό. Σχέσεις ανισότητας και ιεραρχίας, εξουσιαστικές δομές  κάνουν την εμφάνιση τους και στο μικρόκοσμο της κοινωνίας . Κυρίως και πάνω από όλα, στη συνείδηση των ανθρώπων η διαφέντευση έχει αποκτήσει κύρος και γόητρο. Στην παλιά Ρωσία η δύναμη του φεουδάρχη μετριόταν με το πόσες «ψυχές» είχε , ως δουλοπάροικους.  Στον νέο δυτικό κόσμο η πίστωση που έχεις, οι υπάλληλοι που απασχολείς και η δυνατότητα σου να καταναλώνεις καθορίζουν και την κοινωνική σου θέση.


Για κάποιο λόγο, εθιστήκαμε στην αναμόχλευση κατώτερων εξουσιαστικών ενστίκτων, μόνο και μόνο για να ταυτίσουμε τις ζωές μας με ένα σύστημα οικονομικό, που αφορά ελάχιστους και αδιαφορεί για του υπόλοιπους,  που παράγουν και ρυμουλκούν ολόκληρη την κοινωνία. Η ιδεολογία του τρέχοντος μοντέλου και η συμπορευόμενη προπαγάνδα επιχείρησε (και σε μεγάλο βαθμό πέτυχε)  να δημιουργήσει μια αστική συνείδηση στα θεμέλια της εργατικής τάξης, μετατρέποντας τον προλετάριο σε έναν φέρελπι αστό και όχι σε έναν εν δυνάμει επαναστατημένο. Ακόμα και εν μέσω κρίσης, ο καταπιεσμένος τείνει να πιστέψει ότι εφικτότερο είναι να ορθοποδήσει οικονομικά, να «φτιαχτεί» κάποια στιγμή ως μεγαλοκαταναλωτής, παρά να εξεγερθεί εναντίον όσων των καταπιέζουν. 


Η ταξική συνείδηση είναι μεγίστης σημασίας. Τουλάχιστον θα πρέπει να μπορείς να αναγνωρίσεις τον αντίπαλο, αν θες να του αντιπαρατεθείς. Ο λαός δεν έχει ανάγκες τις δομές (εξάλλου ο ίδιος τις δημιούργησε). Το κράτος και το μοντέλο με το οποίο τρέχει δεν είναι θεόσταλτα και το κύρος τους το αντλούν από το ότι έχουν πιστούς υπηκόους. Η οργάνωση της κοινωνίας από τα χαμηλά, με κοινότητες και συνεταιρισμούς, χωρίς σχέσεις ιεραρχικές και εξουσιαστικές είναι το πρώτο βήμα. Παράλληλα, το «αφελές» κοινωνικό συμβόλαιο μπορεί να αναθεωρηθεί και να αντικατασταθεί με συμφωνίες μεταξύ των συλλογικοτήτων, ελεύθερες και χωρίς τη σκιά της εξουσίας του Κράτους ή του κερδοσκοπικού ιδιωτικού κεφαλαίου.

Advertisements