Ο ανύπαρκτος λαός.

Posted on Δεκέμβριος 29, 2011

0


Ένα παράδειγμα από τη λογοτεχνία.

Ο Ι. Καλβίνο στο τρίτο μέρος της τριλογίας του «Οι πρόγονοι μας», στο μυθιστόρημα του «Ο ανύπαρκτος ιππότης, ασχολείται με το θέμα της ύπαρξης ή για την ακρίβεια της μη ύπαρξης. Αλληγορικός και υπαινικτικός, εισάγει το θέμα του με δυο χαρακτήρες, που είναι «ανύπαρκτοι» στην ουσία. Από την μία ο Ατζιλούλφο ο ιππότης και απ’ την άλλη ο Γκορτνουλού. Ο πρώτος  είναι η συνείδηση, η αίσθηση του καθήκοντος, που στον ακραίο βαθμό της τυπολατρίας ισούται με ανυπαρξία. Ο δεύτερος είναι ένας σαλός, που ταυτίζεται με ό,τι βλέπει (και άρα δεν έχει καμία ταυτότητα) : εύκολα μπορεί να πιστέψει ότι είναι οποιοσδήποτε ή οτιδήποτε. Ένα θύμα ,δηλαδή, του αντικειμενικού κόσμου, σαν αυτά που σήμερα δημιουργεί ο κόσμος της εικόνας και της διαφήμισης.

Στο μυθιστόρημα, όμως, παρουσιάζεται και ο λαός της Κουρβαλδίας. Είναι η εκδοχή της ύπαρξης ως ιστορικής εμπειρίας. Ένας λαός, που δεν ήξερε να ζει, που ήταν έρμαιο στις ορέξεις των ισχυρών αφεντών του (των Ιπποτών του Γκράαλ). Λαός μίζερος και φτωχός, στην ουσία ανύπαρκτος αφού απλά επιβίωνε χωρίς καμία βούληση να εκφράζεται από τον ίδιο. Στο τέλος, όμως, οι Κουρβαλδοί αντιστέκονται και επαναστατούν. Διώχνουν τους καταπιεστές τους και μαθαίνουν να ζουν , αφού πρώτα πολεμήσουν.

Η αναζήτηση της ταυτότητας -ποιοί είμαστε, πού θέλουμε να φτάσουμε- είναι κομβικής σημασίας ζήτημα, για όσους ελπίζουν σε μια διαφορετική πραγματικότητα. Η λυτρωτική απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα δεν έρχεται , όμως, αγόγγυστα και εύκολα. Απαιτεί θυσία,»μάχες» και πάλη κάθε είδους και κυρίως εσωτερική, γιατί η κοινωνία θα βρει την αρμονική της ταυτότητα, μόνο όταν τα μέλη της αντιληφθούν τη δίκη τους ύπαρξη μέσα σε αυτή. Όπως, έγραψε και ο ίδιος ο Καλβίνο : «μία μη ατομικιστική ολοκλήρωση μπορεί να επιτευχθεί μέσω της πίστης σε έναν ατομικό αυτοκαθορισμό». Όταν ο λαός αποκτήσει συνείδηση της ύπαρξης του , σαν ολότητα, θα πολεμήσει για αυτόν του τον αυτοπροσδιορισμό. Θα εκμηδενίσει όσους τον ετεροκαθορίζουν και τον παραπλανούν. Η κατάκτηση του «είναι» είναι ο πρώτος βαθμός ελευθερίας.

Advertisements