Ο τύπος του Επαναστάτη (με μια μεταφορά).

Posted on Ιουλίου 13, 2011

0


Την ιστορία την προωθούν κάποιες μορφές , που όχι βέβαια εξαιτίας μεταφυσικών αιτιών, αλλά εξαιτίας των ικανοτήτων τους και των χαρακτηριστικών τους , προωθούν τις εξελίξεις. Ηγεμόνες και τύραννοι, στοχαστές και λογοτέχνες, πολιτικοί και ρήτορες. Ακόμα και ο λαός, σαν σύνολο, κάποιες φορές διαδραματίζει έναν αυτοτελή ρόλο στην ιστορία.


Μια από αυτές τις μορφές είναι και εκείνη του επαναστάτη. Αυτή η μορφή κυλάει τους τροχούς τις ιστορίας με το πιο θεαματικό τρόπο. Θεαματικό, γιατί είναι απότομος, καταιγιστικός και ριζοσπαστικός. Τέτοιο εξάλλου είναι και το αντικείμενο αναφοράς του, η επανάσταση. Όσο σταδιακά και ομαλά κι αν την πλησιάσουμε, τελικά θα χρειαστεί μια κίνηση, ένα τελειωτικό τίναγμα για να αποτιναχτεί το παλιό.

Έτσι συμβαίνει με ότι έχει ρίζες. Ένα γέρικο μεγάλο δέντρο έχει απλώσει τις ρίζες του βαθιά στη γη, τόσο που έχει γίνει ένα μ’ αυτή. Οι απολήξεις του μπλέκουν με τους σβόλους της γης σε ένα σύμπλεγμα λάγνο και μοιραίο. Για να ξεριζωθεί το παλιό και να φυτευτεί ένα καινούργιο δέντρο χρειάζεται άτομα με χέρι γερό¹. Να σκάψουν αργά – αργά, να ανακατέψουν τη γη κάτω απ’ το παλιό δέντρο και τελικά να του κόψουν τις ρίζες , να του δώσουν μια και να πέσει συθέμελο. Αυτός είναι ο ρόλος όσων επαναστατούν.

Ο καθένας έχει χρέος, που από συνείδηση και από καρδιά το ακολουθεί, γιατί δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Είναι μοναδική του αρχή. Κι αν παραβαίνει το κανόνα του σχετικά με τις αρχές και… τα διατάγματα το κάνει μόνο γι’ αυτή την αρχή, που στο κάτω – κάτω είναι μια εσωτερική επιταγή. Μια κραυγή συνείδησης.

Γι’ αυτό θα σκάψει, κάτω από τη σκιά του επικίνδυνου παλιού δέντρου, μαζί τους συντρόφους του. Όλοι μαζί για κοινό σκοπό, ο καθένας με το χέρι του, όμως. Θα σκάψει, θα σκάψει , θα σκάψει…. και τελικά θα πεθάνει, θα μεριάσει και κάποιος άλλος θα μπει να πιάσει το όργωμα. Και συνέχεια θα γίνεται αυτό. Η μορφή του επαναστάτη θα περνά από γενιά σε γενιά. Και όταν το πλήθος της γίνει αρκετό, το ανακάτεμα του χώματος θα γίνει εγκάρσια τομή, τρύπα στα θεμέλια του γέρικου δέντρου και οι ρίζες θα φανούν, αντίδωρο στους σκάφτες, που μετάλαβαν τόσα χρόνια .

Γιατί ο επαναστάτης, από τις άλλες μορφές τις ιστορίας σε τούτο δια φέρει πιο πολύ: είναι ο πιο αλτρουιστής και ρομαντικός από όλους ², με εξαίρεση ελαχίστων εξαιρέσεων , που χάρηκαν την επιτυχία τους ή την αποτυχία τους σχετικά σύντομα σε σχέση με την έναρξη της δραστηριότητας τους.

Σημειώσεις.
1. Ο Παλαμάς στον «Γκρεμιστή» λέει : » Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι»
(δες το εδώ).

2. Ο Πεσσόα ειρωνευόμενος των αναρχικό επαναστάτη του προσδίδει αυτό το χαρακτηριστικό : «Ο αναρχικός τραπεζίτης». Εύστοχα, νομίζω πάντως, τον παρομοιάζει με τον χριστιανό. Και οι δύο προσβλέπουν στο μέλλον για το ιδανικό τους. Ο ένας την αταξική κοινωνία και ο άλλος την ανάσταση νεκρών και την αιώνια ζωή. Οι διαφορές , κατά τ’ άλλα, μεταξύ των δύο είναι πολλές και ενδιαφέρουσες.

Advertisements