Βασική κριτική της βίας.

Posted on Ιουνίου 13, 2011

0



Η βία είναι πάνω απ’ όλα μια μορφή επικοινωνίας. Αυτός που την ασκεί δίνει ένα μήνυμα τόσο στο θύμα του όσο και στους μάρτυρες της βίαιης πράξης του. Σαν μορφή επικοινωνίας , ωστόσο, εκτός από το μέσο η βία χρωματίζει και το μήνυμα. Κάθε μέσο το κάνει αυτό, η βία ως δραστικότατο μέσο το κάνει πιο αισθητά. Παραδείγματος χάρη είναι διαφορετικό η κυβέρνηση να εκδώσει μια ανακοίνωση από ένα γραφείο τύπου και διαφορετικό να κάνει διάγγελμα ο πρωθυπουργός εκτάκτως στην τηλεόραση.

Η βία , λοιπόν, είναι ένα μέσο. Αυτή είναι η κατάταξη της. Κάθε μέσο επικοινωνίας, όμως, τυχαίνει διαφορετικής χρήσης. Η χρήση της βίας σχετίζεται με αυτόν που την εκφράζει. Ο χρήστης έιναι ένας ακόμα παράγοντας. Ποιός ασκεί βία και σε ποιές περιπτώσεις;

Αυτοί είναι , θα λέγαμε, εξωτερικοί χαρακτηρισμοί και κατηγοριοποιήσεις της βίας. Υπάρχουν και εσωτερικές κατηγοριοποιήσεις, βάσει το περιεχόμενο. Υπάρχει, λοιπόν, η λεκτική βία, η σωματική βία, η ψυχολογική βία, η οικονομική βία, η βία του ισχυρού, η κρατική βία κ.λπ.

Τέλος υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων , ανάλογα το πως τοποθετούνται απέναντι στη βία. Η πρώτη κατηγορία περιέχει αυτούς που είναι διατεθειμένοι να δεχθούν τη χρήση βίας, αν αυτή καλύπτει κάποιες προϋποθέσεις, που οι ίδιοι κρίνουν ότι θα επέβαλλαν τη χρήση της . Αυτές οι προϋποθέσεις αφορούν το πώς, γιατί , από ποιόν, με ποιό σκοπό κ.λπ θα ασκηθεί η βία. Η δεύτερη κατηγορία περιέχει αυτούς που απορρίπτουν τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται. Που δεν εντοπίζουν δηλαδή καμία χρησιμότητα στη χρήση της.

Βέβαια, αυτή η τελευταία άποψη αποδεικνύεται κάπως ανεδαφική , αφού τα ίδια άτομα πιθανότατα θα ασκούσαν ευχαρίστως βία προκειμένου, για παράδειγμα, να προασπίσουν τον εαυτό τους , κάποιον αγαπημένο του ή τα συμφέροντά τους.

Κανείς δεν πρόκειται να επιλέξει να υποστηρίξει τη βία, αν της αφαιρέσουμε κάθε συμφραζόμενο. Σαν απόλυτη μονάδα, χωρίς ηθικό πρόσημο, η βία είναι κάτι το εξωφρενικά απάνθρωπο. Πόσω μάλλον όταν ο ηθικός χρωματισμός της δεν είναι ουδέτερος, αλλά αρνητικός. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου είδους βίας είναι η οικονομική βία που ασκείται σήμερα στις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις, που βρίσκονται έρμαια μέσα στα παιχνίδια μεγαλοεπιχειρηματιών και Κεφαλαίων. Θετικό πρόσημο μπορεί να έχει μονάχα η βία που προασπίζει τα συμφέροντα των πολλών, της βάσης , δηλαδή, των ανθρώπων μια κοινωνίας.

Αλλά, ας βάλουμε μια ακόμη δικλείδα ασφαλείας ,ως αντίλογο: Δεν μπορεί να είναι ηθικός αυτός που ξεκινά έναν κύκλο βίας ακόμα κι αν αδικείται.

Αυτό είναι μια μεγάλη αντίφαση. Αφενός η αδικία, είναι μια σπουδαία μορφή βίας. Απ’ την άλλη ας προσέξουμε τη σημερινή κοινωνία. Αν κάποιος έρθει και πάρει χρήματα μέσα από το σπίτι μας αυτό θεωρείται κλεψιά, κάτι βίαιο. Αν , όμως, το κράτος μας επιβάλλει άμεσους ληστρικούς φόρους τότε είναι κάτι αποδεκτό. Αν πάλι κάποιος χτυπήσει (σωματικά) κάποιον, αυτό είναι πάλι βία. Αν , όμως, ένας αστυνομικός χτυπήσει κάποιον (δηλαδή το κράτος πάλι) , τότε είναι μεμονωμένο γεγονός ή υπερβάλλον ζήλος.

Μάλιστα, το κράτος θα προστατεύσει τους υπαλλήλους του και τον εαυτό του με τους νόμους που το ίδιο θεσπίζει!

Σε μια κοινωνία που είναι οργανωμένη σε κρατικά πλαίσια, είναι απίθανο το πανίσχυρο Κράτος να μην ασκήσει βία στους υποτελείς του. Στις μέρες μας ειδικά, με τα μίντια να παραληρούν, η ψυχολογική και λεκτική βία έχει περάσει σε άλλα επίπεδα.

Ο πολίτης ,συνεπώς, που αγανακτεί δεν μπορεί να νιώθει ενοχές , γιατί κατεβαίνει σε μια πορεία, κλείνει ένα δρόμο, βρίζει αυτούς που τον έκλεψαν. Και , αν μη τι άλλο, είναι υποκριτικό να κατηγορούν αυτόν που ρίχνει ένα γιαούρτι, μια πέτρα ή μια μούντζα αυτοί που στην ουσία του όπλισαν το χέρι με τη δική τους ανεξέλεγκτη και ασύδοτη βία. Είναι θέμα καθαρά δράσης – αντίδρασης και αυτοσυντήρησης πια.

(Συνέχεια με Μερικές, ακόμα, σκέψεις για την βία.)

Advertisements