Θύματα και θύτες.

Posted on Μαΐου 8, 2011

0


Σε κάθε περίπτωση που υπάρχει ένας άδικος και ένας αδικημένος, ένας θύτης και ένα θύμα, ένας κυρίαρχος και ένας ακόλουθος δημιουργείται μια ψυχολογική κατάσταση , μεταξύ τους, που καθορίζει και την μετέπειτα σχέση τους. Ο κυρίαρχος κάθε φορά που επιβάλλεται, τονώνεται επιπλέον. Αντίθετα, το θύμα ψυχολογικά καταβαραθρώνεται και αδυνατεί να διεκδικήσει τα απολεσθέντα του.

Αυτός ο φαύλος κύκλος είναι μια αυτοτροφοδοτούμενη κατάσταση, που μετατρέπεται σε ένα κοινωνικό status παρακμής και αποσύνθεσης, αν θέλουμε να μιλήσουμε για το φαινόμενο αυτό με κοινωνικές προεκτάσεις.

Παραδείγματα αυτής της κατάστασης παρατηρούνται και στο αθλητισμό, σε περιπτώσεις που μια ομάδα επιβάλλεται στην άλλη, είτε στη διάρκεια ενός παιχνιδιού είτε σε εύρος χρόνου. Ακόμα πιο φανερή είναι στα ατομικά αθλήματα.

Επίσης, τρομακτική εφαρμογή έχει ανάμεσα σε μαθητές, με το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού. Ένας μαθητής παρενοχλεί έναν άλλο, ο οποίος νιώθει ανίσχυρος να αντιδράσει. Μάλιστα, και ο θύτης πέφτει θύμα τις ίδιας της ανατροφοδοτούμενη ευχαρίστησης που προκύπτει από την ηδονή της επιβολής.

Έτσι και στην κοινωνία, υπάρχουν μέλη της, έρμαια ενστίκτων κατώτερων, που επιβάλλονται στους συνανθρώπους τους. Αλλά και με περαιτέρω κλιμάκωση: τί γίνεται όταν η ασέλγεια είναι νομιμοφανής; Όταν οι «φύλακες» παρεκτρέπονται; Ποιος φυλάει αυτούς;
Όταν μια κυβέρνηση, γίνεται θύτης, απέναντι στο ίδιο το λαό, που υποτίθεται εκπροσωπεί και το θύμα δεν αντιδρά, τότε έχουμε χαρακτηριστική εφαρμογή αυτής της ψυχολογίας.

Πρώτα δοκιμάζουν, βλέπουν ότι έχουν την ανοχή μας και έπειτα ξεσαλώνουν εις βάρος των εν υπνώσει πολιτών. Πως να πάψει κάποιος να είναι κλέφτης, ψεύτης, επίορκος, καταπιεστής, όταν ασκεί τις ιδιότητες αυτές επί χρόνια. Όταν έτσι, του είπαν, ασκείται η πολιτική;

Και από την άλλη μεριά το θύμα. Συνήθισε στην εξαπάτηση, η διαφθορά δεν εκπλήσσει κανέναν. Πολλές φορές το θύμα το έκαναν και μικροσυνένοχο ( βλ. Χρηματιστήριο), για να νομίζει ότι έχει κι αυτό ευθύνη για την κατάσταση («μαζί τα φάγαμε»).

Έτσι, έχουμε μπλέξει σε μια πολιτική έξη , που όντως έχει γίνει δεύτερη φύση του πολιτικού μας σκέπτεσθαι. Τόσο πολύ που κανείς από τους θύτες – πολιτικούς δεν νιώθει ότι παρεκτρέπεται (κανείς δεν παραιτείται). Τόσο πολύ που το θύμα δεν νιώθει ότι μπορεί να αλλάξει κάτι ή ότι δεν χρειάζεται.

Μια τέτοια παθολογία χρειάζεται δυναμική αντίδραση. Περιμένουμε από τους πολιτικούς να πάρουν μέτρα, μα οι κοινή πείρα λέει πως κανένας θύτης δεν αυτοπεριορίζει τον εαυτό του. Το θύμα μπορεί.

Advertisements